EKONOMİ
Giriş Tarihi : 30-11-2020 12:56   Güncelleme : 30-11-2020 12:56

TÜRKİYE EKONOMİSİ YILIN ÜÇÜNCÜ ÇEYREĞİNDE YÜZDE 6,7 BÜYÜDÜ

Türkiye ekonomisi, yeni tip koronavirüs salgınının etkilerine rağmen yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 6,7 büyüdü.

TÜRKİYE EKONOMİSİ YILIN ÜÇÜNCÜ ÇEYREĞİNDE YÜZDE 6,7 BÜYÜDÜ

    

Ankara

Türkiye ekonomisi yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 6,7 büyüme kaydetti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), yılın üçüncü çeyreğine (temmuz-eylül) ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, GSYH tahmini, zincirlenmiş hacim endeksi olarak, bu yılın üçüncü çeyreğinde, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının etkilerine rağmen geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 6,7 arttı. 

Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla GSYH tahmini, bu yılın üçüncü 3 aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 22,6 artarak 1 trilyon 419 milyar 483 milyon lira olarak gerçekleşti.

GSYH'yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde bu yılın üçüncü çeyreğinde, geçen yılın aynı dönemine kıyasla zincirlenmiş hacim endeksi olarak finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 41,1, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 15, sanayi yüzde 8, inşaat yüzde 6,4, tarım yüzde 6,2, diğer hizmetler faaliyetleri yüzde 6, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 2,8, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 2,4 ile hizmetler yüzde 0,8 arttı. Mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri ise yüzde 4,5 azaldı.

TÜİK, bu yılın birinci ve ikinci çeyrek rakamlarında da revizyona gitti.

AA Finans Büyüme Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYH) 3. çeyrekte yüzde 5 büyümesini öngörmüştü.

Türkiye ekonomisinin 2010'dan bu yana büyüme hızı, yıllar ve çeyrekler itibarıyla şöyle:

Yıllar  1.Çeyrek  2. Çeyrek  3. Çeyrek  4. Çeyrek  Yıllık
2010 7,0 8,1 8,7 9,7 8,5 
2011 11,7 11,5 11,6 9,9 11,1
2012 6,8 5,0 3,6 4,2 4,8
2013 8,5 9,8 8,9 6,9 8,5
2014 8,7 2,9 3,7 5,9 5,2
2015 3,6 7,2 5,8 7,5 6,1
2016 4,8 4,9 -0,8 4,2 3,2
2017 5,3 5,3  11,6 7,3 7,5
2018 7,5 5,8 2,5 -2,7 3
2019 -2,6 -1,7  1 6,4  0,9
2020 4,5 -9,9 6,7    

 

Buna göre, Türkiye ekonomisi, yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 6,7 büyüdü. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH, zincirlenmiş hacim endeksi, yılın üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 6,5 arttı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH, zincirlenmiş hacim endeksinde ise bir önceki çeyreğe göre yüzde 15,6 yükseliş kaydetti.

Nihai tüketim harcamaları

Hane halkı nihai tüketim harcamaları yılın üçüncü çeyreğinde yıllık bazda zincirlenmiş hacim endeksine göre, yüzde 9,2 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 1,1, gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 22,5 yükseldi.

Mal ve hizmet ihracatı, yılın üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre zincirleme hacim endeksi olarak yüzde 22,4 azalırken, ithalatı da yüzde 15,8 arttı.

İş gücü ödemeleri arttı

İş gücü ödemeleri yılın üçüncü çeyreğinde, geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 9,7, net işletme artığı/karma gelir yüzde 32,1 yükseldi.

İş gücü ödemelerinin cari fiyatlarla gayrisafi katma değer içindeki payı, geçen yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 32,9 iken bu oran yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 29,9 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 50,5'ten yüzde 55,3'e çıktı.

Tablolar

Yıl Cari fiyatlarla GSYH  Cari fiyatlarla GSYH  GSYH Zincirlenmiş Hacim  Büyüme hızı 
(milyon lira) (milyon dolar) Endeksi (yüzde)
2018 1. Çeyrek 796.554 208.954 158,5  7,5
2018 2. Çeyrek 898.229 207.698  173,5  5,8
2018 3. Çeyrek 1.036.561 191.877  185  2,5 
2018 4. Çeyrek 1.026.971 188.594  181  -2,7 
2018 Yıllık 3.758.316 797.124 174,5 
2019 1. Çeyrek  925.360 172.414 154,4 -2,6
2019 2. Çeyrek 1.028.470 175.231 170,5 -1,7
2019 3. Çeyrek 1.158.060 204.169 187 1
2019 4. Çeyrek 1.208.300 208.965 192,5 6,4
2019 Yıllık 4.320.191 760.778 176,1 0,9
2020 1. Çeyrek 1.073.816 176.626 161,3 4,5
2020 2. Çeyrek 1.041.339 153.130 153,7 -9,9
2020 3. Çeyrek 1.419.483 197.377 199,5 6,7

Sektörler 

TÜİK verilerine göre, cari fiyatlarla iktisadi faaliyet kollarının büyüme hızları (yüzde) şöyle: 

  2019 3. çeyrek 2020 3.çeyrek
Tarım, ormancılık ve balıkçılık  30,8 23,9
Sanayi 6,3 28,3
İmalat sanayisi  4 29,5
İnşaat  -16,4 25,3
Hizmetler 12,8 14,1
Bilgi ve iletişim 15,9 25,2
Finans ve sigorta faaliyetleri  8,7 60,4
Gayrimenkul faaliyetleri  12 11,5
Mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri 16,2 5,9
Kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri 20,7 15,8
Diğer hizmet faaliyetleri 19,2 19,6
Sektörler toplamı  12,2 20,6
Vergi-sübvansiyon  7,2 40,5
Gayrisafi yurt içi hasıla (Alıcı fiyatlarıyla)  11,7 22,6